Opleiding medisch pedicure sport – meer aandacht voor professionele voetzorg in de sport

‘Er ligt een wereld open voor de medisch pedicure sport’

Voor voetzorg in de sport is veel te lang te weinig aandacht geweest. Dat stelt Margreet van Putten, arts/onderzoeker en docent en coördinator van de post-bacheloropleiding Sportpodotherapie aan de Fontys Hogeschool. Daarom heeft ze samen met MSP Opleidingen de nieuwe opleiding medisch pedicure sport opgezet. Van Putten schreef samen met de docenten de inhoud van de lesstof.

logo-sportpedicure-medisch-pedicure-sport

 

Sinds juni 2016 is de opleiding geaccrediteerd door het SCAS, als enige sportpedicure/medisch pedicure sport -opleiding in Nederland. “Aandacht voor voeten is belangrijk, ook voor sporters.’’

margreet 2015

Sporters zijn een interessante doelgroep voor medisch pedicuren. “Het gaat om een populatie van miljoenen’’, zegt Van Putten. “Er ligt een wereld open voor medisch pedicures sport. Een behandeling door een pedicure wordt niet vergoed door zorgverzekeraars, maar als jij er voor kunt zorgen dat mensen weer pijnvrij kunnen sporten, hebben ze daar echt wel wat voor over. Ze kopen ook dure hippe schoenen.’’

Van Putten weet waar ze het over heeft. Ze had er graag wat voor over gehad om zelf in haar jeugd pijnvrij te kunnen basketballen. “Ik heb maat 44. Zoek maar eens basketbalschoenen in die maat. Ja, mannenschoenen zijn er genoeg, maar die zijn veel te breed.’’ Van Putten schafte toch maar die mannenschoenen aan, maar schoof steeds heen in weer in haar schoenen, met allerlei voetproblematiek als gevolg. “Je kunt een viltje onder de tong leggen. Dan schuif je niet meer. Maar daar kwam ik helaas pas achter toen ik zelf in de voetenwereld terecht kwam.’’

Zoals zij zijn er veel sporters die kampen met problemen aan hun voeten. Blauwe nagels, ingegroeide nagels, eelt en blaren komen veel voor bij hardlopers, voetballers en andere sporters. “Medisch pedicures zijn gewend om die klachten te behandelen. In de opleiding hebben we ook veel aandacht voor preventie.’’

Van Putten heeft gezien dat een aantal van haar cursisten samenwerkt met (sport)podotherapeuten. Ze juicht die samenwerking toe. “In onze post-bachelor opleiding sportpodotherapie aan de Fontys Hogeschool besteden we ook aandacht aan de samenwerking in de sportzorgketen. Ook met bijvoorbeeld sportartsen en sportfysiotherapeuten. In die samenwerking moet geïnvesteerd worden, en dat kost tijd, maar is wel de moeite waard.’’

De opleiding sportpedicure/medisch pedicure sport

De opleiding bestaat uit vijf lesdagen en één examendag. Tussen elke lesdag zit twee weken, om cursisten de tijd te geven om de lesstof voor te bereiden. Aan de orde komen onder andere sportgerelateerde huid- en nagelpathologie, sportblessures, biomechanica en loopbelasting en sportgerelateerde interventies zoals tapen, viltpadding, inlays en preventie door goed sportschoenenadvies. De totale studielast bedraagt 100 uur.

sportpedicure3

De opleiding is bedoeld als specialisatie voor medisch pedicures en wordt gegeven op het MBO niveau 4. Afgelopen voorjaar hebben de eerste 46 pedicures hun diploma medisch pedicure sport gehaald. Dit najaar starten twee nieuwe groepen met de opleiding.

ProVoet: ‘SCAS-accreditatie borgt kwaliteit’

Brancheorganisatie ProVoet is betrokken geweest bij het accreditatieproces van de opleiding medisch pedicure sport door het SCAS. “Dat vraagt het SCAS’’, legt Loes Lemmens van ProVoet uit. “Een representatieve brancheorganisatie moet namelijk mede-aanvrager zijn.’’

loes-lemmens

ProVoet, waar 13.000 pedicures bij aangesloten zijn, is blij met de komst van de opleiding. Lemmens: “Het is goed dat er een nieuwe specialisatie is voor medisch pedicures. De opleiding biedt verbreding en verdieping. Een leven lang leren is een belangrijk motto tegenwoordig. Deze opleiding draagt daar aan bij.’’

Nu het SCAS de opleiding heeft geaccrediteerd, is die extra interessant geworden, vindt Lemmens. “De SCAS-accreditatie borgt de kwaliteit. Niet alleen van de opleiding, maar ook van de pedicures die de opleiding met succes hebben afgerond.’’

provoet

Cursisten: ‘Sporters leuke doelgroep’

“Sporters zijn leuke mensen om mee te werken’’, zegt Esther Verdonk. “Een sporter wil pijnvrij sporten. Als jij daarbij kunt helpen, is dat hartstikke mooi.’’ De medisch pedicure volgde in het voorjaar de opleiding medisch pedicure sport en heeft er geen spijt van. “Ik had al veel mensen tussen 25 en 50 in de praktijk die aan sport doen. Deze opleiding was voor mij ideaal.’’

esther-verdonk

Zo denkt Ruud Kok er ook over. Na een loopbaan van 40 jaar bij de post koos hij zes jaar geleden voor een eigen praktijk als pedicure. Later volgde hij de opleiding medisch pedicure en de sportspecialisatie was voor hem een logische vervolgstap. “Werken met diabetici en mensen met reuma vind ik ook leuk, maar sport ligt toch meer in mijn straatje. Ik ben zelf een redelijk fanatieke hardloper.’’

ruud-kok

Ook Elly Edam was toe aan wat meer afwisseling in haar praktijk. “Ik behandel veel mensen met diabetes en reuma. Ik was wel toe aan af en toe wat vrolijkers. Het is leuk om voor de verandering te werken met gezonde mensen.’’ Ze wist bovendien hoe belangrijk voetzorg voor sporters is. Naast pedicure is Edam namelijk ook sportzorgmasseur. Bij verschillende hardloop- en wandelevenementen maakt ze onderdeel uit van het massageteam.  “Dan zie ik regelmatig mensen met problemen aan hun voeten. Het woord pedicure kennen veel sporters alleen niet. Nu de specialisatie medisch pedicure sport bestaat, denk ik dat sporters eerder naar ons toe komen.’’

elly-edam

Dat merkt Ruud Kok nu al. Hij is sinds kort sponsor van de plaatselijke atletiekvereniging en heeft een informatieavond bij een hockeyclub georganiseerd. Ook met de plaatselijke sportwinkel heeft hij een actie gehouden. “Ik zit zo goed als vol. Veel voetballers hebben nog zoiets van: ik ga toch niet naar een pedicure? Maar vooral hardlopers en hockeyers hebben serieuze aandacht voor hun voeten. Ik merk ook dat mensen elkaar naar mij verwijzen.’’

Als fanatiek hardloper heeft Kok zelf weinig last van voetproblemen. “Gelukkig niet. Dat komt ook doordat ik mijn voeten goed onderhoud. Maar om me heen zie ik veel blauwe nagels en schimmelnagels. Met een pedicure behandeling kun je die problemen goed in bedwang houden.’’

Verdonk zegt dat sporters een andere benadering vragen dan reguliere cliënten. “Je moet veel meer oplossingsgericht denken en werken met de situatie zoals hij is. Ik kan wel een schoen met een bredere leest aanraden, maar dat heeft bij een voetballer geen zin. Voetbalschoenen moeten strak zitten, anders heeft de speler geen controle over de bal. Dus moet je zoeken naar andere manieren om het probleem op te lossen. Dat maakt deze specialisatie zo interessant.’’

Verdonk werkt met een aantal tennissers. Tijdens de opleiding heeft ze geleerd hoe ze hun voeten moet tapen om blaren te voorkomen. “Ik tape een tennisser voor elke belangrijke wedstrijd. Nu speelt hij zijn wedstrijden zonder blaren uit.’’

De drie sportpedicures / medisch pedicures sport werken veel samen met andere specialisten in de (sport)zorgketen. Kok heeft zijn praktijk bijvoorbeeld in het Medisch Centrum Veluwe, waar ook podotherapeuten, een huidtherapeut en fysiotherapeuten werken. “We verwijzen veel naar elkaar door. Dat levert ons allemaal klanten op. Voor cliënten is het ook fijn om verschillende specialisten in één huis te hebben. Binnen twee minuten staat er een bijvoorbeeld een podotherapeut in mijn behandelkamer om samen naar een probleem te kijken.’’

Ook Verdonk werkt in een paramedisch zorgcentrum met diverse disciplines onder één dak. Zij werkt al een aantal jaar samen met een sportpodotherapeut.  “We hebben respect voor elkaars vak. Hij weet zijn grenzen en ik de mijne. Regelmatig hebben we samen patiëntenoverleg en dat vind ik heel prettig. Die kruisbestuiving werkt goed, ook met de oefentherapeut waar we mee werken. We maken elkaar sterker. Als ik eerlijk zeg: sorry, ik kan je niet helpen maar mijn collega wel, dan komen mensen de volgende keer eerder terug dan als je zelf maar wat aan gaat rommelen.’’

Casus Nordic Walking: wat kan de sportpedicure?

Inleiding

Mevrouw T. , 63 jaar, is bij de medisch pedicure onder behandeling vanwege haar reuma, waardoor ze niet goed haar eigen voeten kan verzorgen. Ze komt altijd samen met haar man. Het valt de pedicure op, dat meneer T. een beetje mank loopt. Ze vraagt hem wat er aan de hand is.

Meneer T. vertelt haar het volgende verhaal:
Hij is al 5 jaar lid van een wandelgroepje, waarmee ze elke zondag een flinke wandeling maken. Zij doen allemaal aan ‘Nordic walking’ waarbij een soort skistokken gebruikt worden ter ondersteuning van het lopen. Dat was aanvankelijk even wennen, maar na een aantal weken ging dat goed en hij zou niet anders meer willen.

nordic walking
Sinds een week of 6 heeft meneer klachten onder zijn rechter voorvoet gekregen: een soort brandende pijn, die aanvankelijk pas na 30 minuten ontstond. De klachten zijn echter toegenomen in de afgelopen weken. Voor het eerst heeft hij nu ook bij het gewone dagelijkse lopen last. Vandaar dat hij inderdaad wat mank loopt.

Handelen door de sportpedicure
Aangezien de medisch pedicure de opleiding tot sportpedicure volgt, biedt zij aan even naar de voet te kijken en eventueel wat testjes uit te voeren, om te kijken wat dit zou kunnen zijn. Dit vooral om daarna naar de juiste behandelaar te kunnen verwijzen.

sportpedicure

Dit komt uit het voetonderzoek:

  • Inspectie:
    – Holle voet beiderzijds (bdz.)
    – Klauwtenen bdz.
    – Het hielbeen staat nagenoeg recht
    – Geen overmatige eeltvorming
    – Geen zwelling
  • Palpatie:
    – Bij het stevig betasten op een systematische wijze van de bal van de voet geeft meneer rechts rond het kopje van het 2e middenvoetsbeentje pijn aan.
    – Bij het bewegen van de 2e teen geeft meneer ook pijn aan, maar minder dan bij bovenstaande palpatie
  • Specifieke testen:
    – Test met asdrukpijn op het kopje van het 2e middenvoetsbeentje is positief
    – Test met asdrukpijn op de andere kopjes zijn allen negatief
    – De stemvorktest op de schacht van het middenvoetsbeentje is erg onaangenaam

De medisch pedicure komt tot de conclusie dat er een mogelijk probleem is met het 2e middenvoetsbeentje. Zij adviseert meneer zo snel mogelijk de huisarts te raadplegen en geeft hem, op zijn verzoek, een kort verslag mee van haar bevindingen.
De huisarts laat daarop een röntgenfoto maken van de rechtervoet, maar daarop worden geen afwijkingen gevonden. Echter, hij is het met de a.s. sportpedicure eens, dat er wel een alarmsignaal is en schakelt daarvoor de sportpodotherapeut in.

De sportpodotherapeut overlegt met meneer T. en de a.s. sportpedicure en samen besluiten ze tot de volgende behandeling:
– Meneer T. koopt nieuwe wandelschoenen met een stijve buitenzool en een goede ingebouwde afwikkeling
– Meneer T. gaat daar dagelijks op lopen, maar ziet even af van de lange wandelingen met zijn Nordic walking groepje.
– Ter ondersteuning maakt de podotherapeut een zool in de schoen, die de voet maximaal ondersteunt
– Om de stijfheid van de voet wat te verminderen heeft de a.s. sportpedicure wat oefeningen met een ‘noppenbal’ aangeraden. Leuke oefeningen, die meneer thuis, zittend in zijn stoel kan doen en waar hij veel plezier mee beleeft. Hij heeft een noppenbal in bruikleen gekregen van haar.
Na 6 weken ziet de medisch pedicure mevrouw en meneer T. weer terug. Meneer T. is inmiddels helemaal klachtenvrij. Hij gaat nu eerst zelf trainen op wat langere wandelingen, met een opbouwschema van de sportpodotherapeut en zal hopelijk in 2-3 weken weer kunnen aansluiten bij zijn wandelmaatjes.

Discussie
Wat was er nu aan de hand?
Klachten zoals die van meneer T. vallen onder de ‘overbelastingsblessures’. Juist het 2e middenvoetsbeentje, zeker bij een stijve, holle voet, wordt sneller overbelast bij het afwikkelen van de voet. Een onvoldoende ondersteunende schoen en/of zool maken dat bij elke stap dit botstuk als het ware ‘in de knel’ wordt gebracht. Op den duur gaat dit klachten geven, die zelfs tot een breukje in het bot kunnen leiden. Het feit dat de stemvorktest positief is, is een signaal dat dit mogelijk bij meneer T. het geval was. Het lijkt er dan ook op, met zekerheid is dit niet te zeggen, dat er een ‘stressfractuur’, een vermoeidheidsbreukje in het 2e middenvoetsbeentje is geweest.

In het geval van meneer T. was het goed dat de a.s. sportpedicure zo attent was op het looppatroon van meneer. Het beheersen van enkele testjes, de juiste handgrepen en dit kunnen interpreteren, heeft meneer veel ellende bespaard. Aangezien het herstel voorspoedig verloopt, is geen verdere diagnostiek of behandeling noodzakelijk. Maar de pedicure houdt meneer natuurlijk wel in de gaten als hij samen met zijn vrouw haar praktijk bezoekt. Andersom vertrouwt meneer T. nu heel erg het advies van de a.s. sportpedicure.

Deze casus laat zien, dat de signalerende rol van de sportpedicure heel belangrijk is. Met de juiste kennis en vaardigheden is een uitstekend advies gegeven. Meneer T. is dan ook heel blij met de pedicure van zijn vrouw!

Waar vind je een sportpedicure?
Een sportpedicure vind je binnenkort op www.sportzorg.nl. Sportpedicures volgen een gespecialiseerde opleiding en behalen een door het SCAS erkend diploma.scas

Dit geeft de klant de zekerheid van een kwalitatieve goede behandeling. Voor jou als pedicure is het van groot belang te weten of de opleiding sportpedicure die je gaat volgen SCAS geaccrediteerd is.

Margreet van Putten is samen met MSP Opleidingen de initiatiefnemer van de opleiding Sportpedicure in Nederland.

Word sportpedicure en verwerf een plaats in de sportzorgketen

© Copyright MSP Opleidingen, Margreet van Putten, 2016.
Alle rechten voorbehouden. Gehele of gedeeltelijke overname, plaatsing op andere sites, verveelvoudiging op welke andere wijze dan ook en/of commercieel gebruik van deze informatie is niet toegestaan, tenzij hiervoor uitdrukkelijk schriftelijke toestemming is verleend door genoemde copyrighthouders.